The roaring twenties
De jaren 1920 zijn voor de pioniers van de kwantumwereld gouden tijden. In enkele jaren ontstaat een geheel nieuwe theorie van de nanowereld en worden dingen ontdekt die de verbeelding tarten en die het oude wereldbeeld omverwerpen.
In de brede samenleving voltrekken zich even spectaculaire veranderingen, die deze blijvend en onherkenbaar zullen veranderen. In de Verenigde Staten worden ze de Roaring Twenties genoemd.
De term ‘Roaring Twenties’, verwijst naar het decennium van de jaren 1920 in de hele westerse samenleving en de westerse cultuur. In Frankrijk stond het decennium bekend als de années folles, wat de sociale, artistieke en culturele dynamiek van het tijdperk benadrukt. In Duitsland spreekt men over de periode tussen 1924 en 1929 van de Goldene Zwanziger.

De Verenigde Staten, die na WO I een economische grootmacht worden, spelen een voortrekkersrol. Maar ook in Europa zijn de jaren 1920 een tijdperk van hernieuwde hoop en optimisme na de verwoestingen van de Eerste Wereldoorlog. Ook hier is er een sterke economische groei, vooral in het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland. Deze economische welvaart leidt tot de opkomst van nieuwe industrieën zoals de auto-industrie en de luchtvaart en creëert een groeiende, welvarende middenklasse.

De sfeer, die tot de Eerste Wereldoorlog toonaangevend was, verandert totaal. Ze wordt losser, spontaner en uitbundiger. Er ontstaan belangrijke nieuwe trends in levensstijl en cultuur.
Vooral voor de beter gesitueerde vrouwen zijn de veranderingen spectaculair. Vrouwen, die flappers genoemd worden, gooien het vooroorlogs vrouwenbeeld compleet overboord. Ze vormen een nieuwe generatie van zelfbewuste vrouwen, die hun haren kort knippen in een bobkapsel, naar jazz luisteren en minachtend doen over dat wat destijds als acceptabel en gangbaar gedrag werd gezien voor vrouwen en meisjes.


Flapper-girls dragen zware make-up, korte rokken, drinken stevig, roken, rijden auto en gaan gemakkelijker dan gangbaar was om met seks. Ze hebben iets uitdagends, brutaals en provocerends. De vroegere sociale en seksuele normen worden over het algemeen aan de laars gelapt. Tegenover mannen hebben ze een voor die tijd ongekende geëmancipeerde houding.
Zij zullen een belangrijke rol spelen voor de coming-out en emancipatie van lesbiennes.
Flappers staan op een gegeven moment model voor een volledig nieuwe modestijl die onder andere het einde van het korset betekende en de opkomst van de nylonkous. Ze worden ook nadrukkelijk geassocieerd met een nieuwe stijl van dansen, meer in het bijzonder met de charleston.
In Frankrijk werden flappers garçonnes genoemd. Een wereldberoemde Franse garçonne was Mistinguett, artiesten-naam van Jeanne Bourgeois (1875 – 1956). Met de Grote Depressie in de jaren 1930 verdween de flapper-stijl geleidelijk. Niet alle vrouwen waren flappers. Maar deze laatsten speelden wel een belangrijke rol in de revolutie van de vrouwenmode en van het uitgangsleven met voor die tijd soms gewaagde dansvormen zoals charleston, fox trot en tango.
Het uitgangsleven zorgt met spetterende feestjes, nacht- en jazzclubs voor een vroeger totaal onbekende vorm van ontspanning waarin zelfbewuste vrouwen een belangrijke rol spelen.
En de mannen dan? Na hun terugkeer uit de WO I kunnen ze de inhoud van hun kleerkast wel volledig weggooien. Van het hoofd tot voeten worden ze helemaal hertekend. Gladgeschoren, volgens de laatste mode gekapt, dragen ze merkkleding voor werk, avondje uit of vrije tijd.


Sociaal gezien brachten de jaren 1920 grote veranderingen met zich mee. Er ontstaat een nieuwe, meer liberale mentaliteit ten opzichte van zaken als gender, seksualiteit en sociale normen. Vrouwen krijgen bijvoorbeeld meer rechten en nemen een actievere rol in de samenleving op, vooral in de stedelijke gebieden. In veel landen krijgen ze stemrecht. Maar niet overal. In België bijvoorbeeld moeten ze tot na WO II wachten.
Cultureel gezien waren de jaren 1920 een tijd van grote artistieke en intellectuele bloei. Er ontstonden nieuwe stromingen in kunst, literatuur en muziek, zoals het dadaïsme, surrealisme en de jazzmuziek. In Europa werden steden als Parijs, Berlijn en Londen centra van en aantrekkingspolen voor creativiteit en avant-garde denken.
In de jaren 1920 zorgen telefoons, films, radio en elektrische apparaten voor grote veranderingen in het leven van miljoenen in de westerse wereld. De luchtvaart wordt al snel een bedrijf vanwege de snelle groei. Landen beleven een snelle industriële en economische groei, die de vraag van de consument aanwakkert.
De media, gefinancierd door de nieuwe industrie van massareclame, stimuleert de vraag van de consument en concentreert zich op beroemd-heden, vooral sporthelden en film-sterren. In de steden ontstaan nieuwe vorstelijke bioscopen en gigantische sportstadions.


De geest van de Roaring Twenties wordt gekenmerkt door een algemeen gevoel van nieuwigheid, een fascinatie voor de moderniteit en een breuk met traditie. Onder het bruisende oppervlak school echter een gevoel van leegheid, onverschilligheid en zinloosheid.
“De rusteloosheid naderde hysterie. De feestjes waren groter. Het tempo lag hoger, de shows waren breder, de gebouwen waren hoger, de moraal was losser en de drank was goedkoper. Maar al deze voordelen zorgden niet voor meer blijheid.”
F. Scott Fitzgerald, My Lost City, 1940.
De jaren 1920 waren echter ook een tijd van onrust. De eerste jaren na Wereldoorlog I moest Europa besteden aan het economisch herstel. Het was het begin van een periode van verwarring, van politieke radicalisering en van sociale onrust, vooral veroorzaakt door de toenemende werkloosheid en de daarmee gepaarde armoede. Intussen werden de Verenigde Staten een nieuwe economische grootmacht.
In veel Europese landen waren er politieke spanningen en conflicten. In Rusland was de tsaar in 1917 van de macht verdreven en werd een communistisch regime gevestigd. Het was een voorbeeld voor heel wat communistische partijen elders in Europa, die van de verwarring gebruik wilden maken om invloed en macht te verwerven. Duitsland voelde zich benadeeld door de Vrede van Versailles die het in 1919 als gevolg van zijn nederlaag in de oorlog moest aanvaarden. In Italië maakte Mussolini gebruik van de onrust na de oorlog om in 1922 een fascistisch regime te installeren. Zo werd Mussolini een voorbeeld voor Hitler, die in 1923 in Duitsland een mislukte staatsgreep deed, maar er in 1933 wel in slaagde om er met het nazisme aan de macht te komen.

