Albert Einstein als publieke intellectueel

Albert Einstein was een fascinerende publieke persoonlijkheid. Hij werd wereldwijd erkend als een van de grootste wetenschappers van de 20e eeuw, vooral vanwege zijn revolutionaire theorie van de algemene relativiteit (1915).

2RABBWK TIME magazine cover Albert Einstein – Person of the Century – Dec. 31, 1999

Als publieke persoon was A. Einstein zeer betrokken bij maatschappelijke en politieke kwesties. Hij sprak zich openlijk uit over onderwerpen als pacifisme, burgerrechten, sociale rechtvaardigheid en nucleaire ontwapening. A. Einstein was een pacifist. Hij was een voorstander van vreedzame oplossingen voor conflicten en was actief betrokken bij de vredesbeweging.

Als reactie op de toenemende dreiging van het nazisme, verliet A. Einstein Duitsland in 1933, nadat Adolf Hitler tot kanselier was benoemd. Hij emigreerde naar de Verenigde Staten, waar hij zijn wetenschappelijke carrière voortzette en een hoogleraarschap aanvaardde aan het Institute for Advanced Study in Princeton.

In 1939 maakte hij zich grote zorgen over de mogelijkheid dat Nazi-Duitsland een kernbom zou ontwikkelen. Hij schreef hierover, samen met de Hongaarse kernfysicus Leo Szilard (1898 – 1964), op 2 augustus 1939 een brief naar de Amerikaanse president Roosevelt. Hij was toen voorstander van de ontwikkeling van een kernbom omdat hij bang was dat Nazi-Duitsland de eerste zou zijn. Na Hiroshima en Nagasaki keert hij zich helemaal af van het kernwapen-programma.

In 1940 werd hij staatsburger van de Verenigde Staten. In 1952 werd hem het presidentschap van Israël aangeboden. Hij sloeg het af met de woorden “Ik ben diep ontroerd door het aanbod van onze staat Israël en tegelijkertijd bedroefd en beschaamd dat ik het niet kan accepteren.”

Over het samenleven van de Joden in Israël met de Arabieren schreef hij in 1929 in een brief aan de Zionistische leider Chaim Waismann: “Als we niet in staat zijn om een weg te vinden naar eerlijke samenwerking en eerlijke pacten met de Arabieren, dan hebben we absoluut niets geleerd van onze 2000 jaar lijden en zullen we ons lot verdienen.”

Vanwege zijn bekendheid en internationale reputatie als wetenschapper, werd A. Einstein door de nazi’s specifiek als doelwit aangemerkt. Ze beschouwden zijn werk als “Joods natuurkundig bedrog” en voerden een campagne om zijn werk en ideeën te belasteren.

Albert Einstein was een intrigerende publieke persoonlijkheid, wiens genialiteit en charisma hem tot een gedenkwaardige figuur in de geschiedenis hebben gemaakt. In december 1999 werd hij door Time Magazine uitgeroepen als Person of the Century.


Kwantumhuis

Het Kwantumhuis is een project op basis van onderzoek en redactiewerk van Henri Eisendrath en Gaston Moens.
Eindredactie & films Fonk vzw.

Tot stand gekomen dankzij de onontbeerlijke steun van Fonds Kristel Van Ouytsel, onze hoofdsponsor.

In samenwerking met…

© 2026 – Alle rechten voorbehouden. Vrij gebruik voor educatieve doeleinden in klasverband.